تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران (قسمت اول)

تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران (قسمت اول)

تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران
تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران

لوله کشی آب آشامیدنی در تهران یکی از پروژه های معروف تهران قدیم است که از زمان قاجار به عنوان طرحی مهم فقط روی کاغذ مانده بود و مردم تهران مجبور بودند از آب قنات و جوی های جاری آلوده در خیابان‌های شهر برای آشامیدن و رفع نیازهای خود، مثل شستشو و پخت و پز استفاده کنند؛ اوضاع بحرانی بود .
بلدیه تاره تاسیس تهران در سال ۱۳۰۳ طرحی را پیشنهاد کرد که بر اساس آن روی جاجرود سدی احداث می شد تا ضمن تأمین برق پایتخت از آب ذخیره شده در پشت سد نیازهای آبی ساکنان تهران را هم برطرف کرد.
اما این طرح در دوران رضا خان اجرایی نشد.
تمرکز دولت روی راه‌آهنی بود که از هیچ شهری نمی گذاشت و بودجه آبرسانی به مردم صرف همین راه آهن شد . همچنان تا سال ۱۳۰۶ آب شهر تهران توسط ۲۶ رشته قنات با مجموع آبدهی حدود ۷۰۰ لیتر در ثانیه تامین می‌شد این شد که کم‌آبی نارضایتی های بسیاری را در مردم تهران برانگیخت ، در واقع آبی که به برخی از مردم می‌رسید معادل فاضلاب مناطق بالاتر بود.
این وضعیت ۱۲ سال ادامه داشت و حتی با افزایش جمعیت تهران و گسترش افسارگسیخته شهر،یک قنات هم اضافه نشد.

حتما بخوانید: دستگاه تصفیه آب خانگی

جرقه های ورود آب لوله کشی به تهران

در سال ۱۳۱۸ شرکت رژی عمومی راه‌آهن فرانسه مسئولیت لوله کشی آب تهران را به عهده گفت اما جنگ جهانی دوم در نهم شهریور ماه ۱۳۱۸ و اشغال ایران توسط فرانسه و متفقین در روز سوم شهریور ماه ۱۳۲۰ باعث شد فرانسه قرارداد را یکطرفه و بدون پرداخت خسارت لغو کند با پایان اشغال ایران شهردار وقت تهران سید محمد سجادی در سال‌های آغازین دهه ۲۰ باز لوله کشی تهران را مورد توجه قرار داد.ولی کار لوله کشی جنبه تبلیغاتی به خود گرفت و حتی یک لوله هم جایگزین جوی های کثیف و شروغ تهران نشد
تصاویر خیابان های تهران در این دوران پر از زنان پیر و جوانی است که همراه کودکان خردسال مشغول شستن کاسه بشقاب یا لباس در جوی‌های خیابان هستند
جوی هایی که آب آشامیدنی مردم هم از همین جوی ها تامین می‌شود. بیماری و آلودگی آب ، مردم را مشتاق لوله کشی کرده اما این اشتیاق از انتظار زیاد تبدیل به ناامیدی شده است . موضوع در دست انداز تشریفات اداری افتاد ؛به نحوی که لوله کشی آب را مردم یک شوخی مسخره تلقی می کردند و هر کس می خواست حرف یا کسی را تخطئه یا مسخره کند می گفت لوله کشیه!!!

بسیاری از تهرانی های قدیم با این باور از دنیا رفتند که در تهران هیچ وقت آب لوله کشی نخواهد شد.

حتما بخوانید: فیلتر تصفیه آب خانگی

آغاز  لوله کشی در تهران

تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران
تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران

در سال ۱۳۲۵ از طرف دولت احمد قوام نخست وزیر وقت مناقصه ای با حضور هفت شرکت خارجی برگزار شد و شرکت سر الکساندر کیپ انگلیسی برنده مناقصه شد در روز سیزدهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۶ شرایط مناقصه لوله کشی تهران از سوی شرکت فوق در جراید منتشر می‌شود. و نهایتاً در روز ۳۰ تیرماه ۱۳۲۶ نخستین کلنگ کار لوله کشی آب تهران در محله میدان سنگلج که اکنون پارک شهر تهران در آن واقع شده به زمین زده می شود. باور کردنی نیست اما همچنان اتفاقی نیفتاد؛ تا اینکه ماجرای بیماری ثریا پیش آمد اوایل سال ۱۳۲۹ است و ثریا اسفندیاری همسر دوم شاه به تب تیفوئید مبتلا شده است .

حتما بخوانید : مخزن تصفیه آب خانگی

دلیل بیماری ثریا آلودگی آب تهران است. فردای آن روز هیئت دولت کمیسیونی متشکل از شهردار تهران و دکتر بالتازار فرانسوی را ملزم به اجرای سریع طرح لوله‌کشی آب تهران کرد طرح اولیه لوله کشی تهران برای جمعیتی معادل ۹۰۰ نفر در اواسط سال ۱۳۲۹ اجرا شد و دو خط لوله فولادی به قطر ۴۰ اینچ و با ظرفیت ۲۴۲ هزار مترمکعب در شبانه روز برای انتقال آب از آبگیر بیلقان به نخستین تصفیه‌خانه تهران یعنی جلالیه در نظر گرفته شد. البته اجرای همین مرحله ابتدایی ۵ سال دیگر نیز به طول انجامید.
به نحوی که ۲ خط فولادی از آبگیر بیلقان روی رودخانه کرج احداث شد و آب را با ۲ خط هزار میلیمتر با ظرفیت ۳متر مکعب در ثانیه آز آبگیر بیلقان به تصفیه خانه شماره یک تهران یا جلالیه ( فاطمی فعلی) میرساند.
بالاخره پس از ۳۵ سال انتظار و اقدامات فنی و اداری سازمان آب از طریق روزنامه‌ها و رادیو اعلام کرد که نصب شعبه لوله کشی تهران به منازل و اماکن عمومی از چهارم آبان ماه ۱۳۳۴ آغاز خواهد شد.
اولین ناحیه توزیع آب به داخل منازل بین خیابان های فعلی انقلاب از شمال، جمهوری از جنوب و ولیعصر از غرب و شاهپور ( وحدت اسلامی) از سمت شرق بود.
در سال ۱۳۳۵ تعداد اشتراک به ۱۲ هزار و ۶۸۰ مشترک رسید.تهرانی ها پس از پنجاه سال انتظار صاحب آب لوله کشی شدند.


دیدگاهتان را بنویسید