تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران (قسمت دوم)

تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران (قسمت دوم)

تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران
تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران

 

**پیشنهاد میشود قسمت قبلی این مقاله با عنوان  تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران (قسمت اول)  مطالعه بفرمایید**

در قسمت قبلی گفتیم که در سال ۱۳۳۵ تعداد اشتراک به ۱۲ هزار و ۶۸۰ مشترک رسید.تهرانی ها پس از پنجاه سال انتظار صاحب آب لوله کشی شدند. برای ادامه این ماجرا با ما همراه باشید:

تهیه بودجه و تجهیزات برای لوله کشی اب تهران

بیشتر آبی که فروخته میشود از چاه های عمیقی که توسط شهرداری حفاری شد تامین میشده است.
نرخ فروش آب طبق آیین‌نامه مصوب از قرار مترمکعبی ۵ ریال محاسبه شده و از روی کنتور که سر لوله ها نصب است بهای آن با تمبر دریافت میشود.
مهندس غلامعلی میکده مدیرکل سازمان لوله کشی وقت هزینه مرحله اول تاسیسات لوله کشی شهر تهران را یک میلیارد و ۳۲۲ میلیون ریال اعلام می‌کند که رقم بسیار بزرگی در آن زمان بود. دلیل این هزینه بسیار بالا حضور پیمانکارانی از کشور آلمان آمریکا انگلیس بلژیک روسیه سوئد سوئیس و فرانسه است.
مثلاً در امر ته نشینی و تصفیه آب از تجهیزات گران قیمت فرانسوی ، در پاکیزگی آب یا استریلیزاسیون و وصل انشعابات از تجهیزات آمریکایی، در اتصال لوله ها از انشعابات انگلیسی، در تولید نیرو و تاسیسات خودکار از کشور آلمان، تهیه مواد شیمیایی هم با وسایل سوئیسی انجام گرفت. لوله های فولادی از انگلستان و سوئد درخواست شد و لوله های چدنی نیز از فرانسه خریداری شد. ماشین‌آلات برق و تلمبه از آلمان و آهن و سرب از بلژیک ، سیمان و جیوه نیز به ترتیب از اتحاد جماهیر شوروی و اسپانیا تحویل گرفته شد. به قول مهندس غلامعلی میکده مدیرکل سازمان لوله‌کشی وقت یک قلم جنس ایرانی هم داخل تصفیه خانه ها نرفت.

حتما بخوانید: دستگاه تصفیه آب خانگی

تصفیه‌خانه جلالیه از دیرباز تا امروز

تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران
تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران

مساحت تصفیه‌خانه جلالیه یکصد و هفتاد هزار مترمربع است و با توجه به تاسیسات موجود در آن می‌تواند ۳ متر مکعب در ثانیه و در ۲۴ ساعت حدود ۲۲۵ هزار مترمکعب آب خام را تصفیه کند.
این میزان برای روزهای نخستین تصفیه آب در تهران کافی به نظر می رسید.
با اینکه اولین تصفیه خانه ایران را خارجی ها ساخته اند اما نگهداری این تجهیزات به بهره‌برداری از آن به عهده ایرانی‌ها قرار گرفت.
تصفیه خانه جلالیه امروز هم در مدار بهره برداری قرار دارد البته با تجهیزات و مواد ایرانی به روز رسانی شده است.
با اینکه نزدیک به ۷۰ سال از عمر این تاسیسات می‌گذرد همچنین وظیفه تصفیه آب بخشی از شهر تهران را عهده دار می باشد. نحوه نگهداری از این تاسیسات به گونه ای بوده است که پس از چندین دهه همچنان بدون هیچگونه مشکلی وظیفه تصفیه آب را نسبتا به درستی انجام میدهد.

حتما بخوانید: تعویض فیلتر دستگاه تصفیه آب خانگی

تامین آب تصفیه خانه جلالیه

در ابتدا تامین عمده آب این تصفیه خانه از چاههایی بود که حفر شده بود اما خیلی زود مشخص شد که آب چاه کیفیت لازم را ندارد.
آب رودخانه کرج بهترین گزینه برای جایگزینی است که قبلاً هم به طور محدود به تهران لوله کشی شده بود آب رودخانه کرج در بیلقان ۴ کیلومتری کرج توسط یک مجرا و سه دریچه گرفته شده و از طریق کانالی وارد حوضچه های ته نشین کننده می‌شوند. آب خام پس از حذف گل ولای توسط لوله های فولادی به قطر یک متر به سمت تهران جریان می‌یابد. در نزدیکی کن آب در این لوله ها از طریق یک رشته کانال که تقریبا طول آن ۸ کیلومتر است منتقل شده و در ۲ کیلومتری تهران به وسیله لوله های فولادی به تصفیه خانه می رسد.
عمل تصفیه فیزیکی در تصفیه خانه جلالیه با ۶ تنوره گلگیر یا اکسلاتور و چهل حوض صافی و یک مرکز پخش دارو به منظور تسریع در امر ته نشینی مواد معلق و نیز یک دستگاه افزایش کلر و ملحقات آن انجام می‌شود.
در این تصفیه خانه ماده منعقد کننده کلروفریک بوده و ماده تنظیم کننده PH شیر آهک است و در نهایت ماده ضدعفونی کننده کلر خالص می باشد.
برای ذخیره و توزیع آب پاک در ۶ منطقه از تهران مخزن هایی ساخته شده است که عبارت اند از: مخزن شماره ۱ در تپه‌های یوسف‌آباد، مخزن شماره ۲ در مقابل بیسیم قصر، مخزن شماره ۳ در شرق جلالیه، مخزن شماره ۴ در شمال بهجت‌آباد، مخزن شماره ۵ در انتهای خیابان بهار، و مخزن شماره ۶ در شمال عشرت‌آباد که جمعاً ظرفیت ۲۶۰ هزار مترمکعب آب را دارند. دو مخزنی که در سطح بالاتری از تصفیه‌خانه قرار دارند آب را توسط تلمبه های فشار قوی به تصفیه خانه انتقال می‌دهند و در چهار مخزن دیگر که در سطح پایین تر قرار دارند آب را با فشار طبیعی وارد تصفیه‌خانه می‌کنند.
هر کدام از این ۶ مخزن توسط یک شاه لوله قسمتی از آب شهر تهران را تامین می کند.
نیروی برق تصفیه خانه توسط مرکزی با ۲۰۰۰ کیلو وات ، یادگار روزهای قدیم تصفیه‌خانه است که به خوبی نگهداری شده و هنوز هم اگر برق شهری تهران قطع شود، امکان تامین برق تصفیه خانه را دارد.
تهران ویژگی‌هایی دارد که منحصر به فرد است در تهران چیزهای جمع شده است که آن را از بقیه شهرها مستثنی می کند.
در دنیا کمتر شهری است به وسعت تهران که رودخانه ای در آن نباشد، اما تهران رودخانه ندارد. رودخانه کرج با یک مجرا به تصفیه‌خانه جلالیه متصل شده بود اما این کانال کفاف تهران را نمیداد، این شد که بزرگترین سد ایران در آن زمان برای تامین آب ساخته شد که البته این سد هم ماجراهای مختلفی را پشت سر گذاشته است.

حتما بخوانید: فیلتر دستگاه تصفیه آب خانگی

سد کرج در تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران

سد-کرج
سد-کرج

 

در زمان نخست وزیری زاهدی برای جلب رضایت خاطر سفارت آمریکا تصمیم گرفتند ساختن سد‌کرج را بدون مناقصه به شرکت آمریکایی ماریسان نوتسِن بدهند و هزینه آن را از بانک صادرات واردات یا اکسین بانک آمریکا قرض کنند؛ این گونه مطالعات برای ساخت سد امیرکبیر حدود ۲۲ سال طول کشید ساختن این سد در سال ۱۳۳۷ آغاز شد و در اوایل سال ۱۳۴۲ پایان یافت.
سد امیر کبیر آبیاری بیش از یکصد و بیست هزار هکتار از زمین‌های کشاورزی در نزدیکی کرج را تامین می کند، اما وظیفه اصلی این سد برطرف کردن نیاز آبی بخش بزرگی از شهر تهران است.
ارتفاع سد حدود یکصد و هشتاد متر و طول تاج آن ۳۹۰ متر است و متوسط سالانه جریان آب به مخزن سد امیرکبیر حدود چهارصد و هفتاد و دو میلیون متر مکعب است. ظرفیت کل مخزن سد ۲۰۲ میلیون متر مکعب است که در زمان تاسیس این سد، بخش مهمی از آب آشامیدنی تهران از آن تامین می‌شد؛ اما امروز فقط بخشی از آب تهران توسط این سد تامین می‌شود و تهران تصفیه خانه‌های متعدد دیگر و سدهای بزرگ دیگری را برای آب آشامیدنی ساکنان خود نیاز دارد. تصفیه خانه جلالیه نقش مهم دیگری را هم برعهده دارد؛

حتما بخوانید: مشاوره خرید دستگاه تصفیه آب

رکورد مصرف ۵۰ ساله آب در تهران شکسته شد

شروع سال ۱۳۹۹ در ایران با همه گیری ویروس کووید ۱۹ همراه بود؛ یک بیماری سراسری که می‌توانست بحران‌های اقتصادی و بهداشتی زیادی را ایجاد کند، در تهران فقط در یک روز ، یعنی از عصر ششم خرداد تا هفتم خردادماه مصرف آب تهران ۲۳۷ هزار متر مکعب افزایش یافت!
این افزایش مصرف عجیب معادل خروجی یک تصفیه خانه ی بزرگ برای مصرف یک شهر است، که فقط در طی ۱۲ ساعت روی دوش سیستم تصفیه آب تهران اضافه شده بود که تامین آن یا نیاز به ساخت یک تصفیه خانگی جدید داشت یا باید منجر به قطعی آب در مناطق مختلف تهران می‌شد ؛ اما هفتم خرداد بدون هر گونه قطعی و افت فشار آب سپری شد ، در حالی که رکورد مصرف ۵۰ ساله آب در تهران شکسته شده بود اما اینکه چگونه سیستم تامین و تصفیه ی آب تهران این افزایش سرسام‌آور را پشت سر گذاشت روایت خاصی دارد که پیشنهاد میکنیم با سلسله مقالات تاریخچه ورود آب لوله کشی به تهران و نحوه فعالیت و گسترش تصفیه خانه ها با ما همراه شوید تا اطلاعات بیشتری در این زمینه کسب کنید…

در هفتم خرداد ۱۳۹۹ وقتی مصرف آب تهران ۲۳۷ هزار مترمکعب افزایش یافت و رکورد ۵۰ ساله مصرف آب را در تهران شکست، این سیستم تصفیه خانه جلالیه بود که بحران را مدیریت کرد.
سیستم تله متری و مانیتورینگ سراسر تهران در اینجا قرار گرفته است. دو بخش اصلی انتقال و نظارت بر آب تصفیه شده از این مرکز اتفاق می‌افتد که این امکان را به شرکت تامین و تصفیه آب تهران می دهد تا علاوه بر نظارت مستقیم روی چرخه آبی تهران در زمان بحران ها با مدیریت منبع های بزرگ آبی تهران و همچنین خطوط انتقال آب از قطعی و افت فشار جلوگیری کند.
آبی که در دسترس ما قرار دارد این مسیر طولانی را طی کرده است. امروز سیستم های پیچیده و مختلفی وظیفه آبرسانی تهران را بر عهده دارد اما فراموش نکنیم که منابع آبی تهران از گذشته تا کنون محدود بوده اند.


دیدگاهتان را بنویسید